Yarı Otomatik Tabancanın Ana Parçaları
Yarı otomatik tabanca temel olarak beş ana bölümden oluşur:
- Sürgü (kapak takımı)
- Namlu
- Yerine getiren yay ve kılavuzu
- Gövde (çerçeve)
- Şarjör
Sürgü (Kapak Takımı)
Tabancanın üst kısmıdır. Üzerinde şu parçalar bulunur:
- Gez (arka nişan aleti)
- Arpacık (ön nişan aleti)
- İğne ve iğne yayı
- Tırnak ve tırnak yayı (boş kovanı fişek yatağından çeker)
- Emniyet mandalı (bazı modellerde)
Atış sırasında sürgü geri gelir, boş kovan atılır ve sürgü ileri giderken şarjördeki fişeği yatağa sürer.
Namlu
Sürgünün içine yerleştirilir. Rayyür, fişek yatağı ve rampa namlu üzerindedir.
Yerine Getiren Yay
Sürgünün atış sırasında oluşan basınçla geri gittikten sonra tekrar ileri gelmesini (yerine dönmesini) sağlar. Yerine getiren yay kırık veya gevşekse sürgü ileri gelmez ve sıradaki fişek fişek yatağına sürülemez.
Gövde (Çerçeve)
Tabancanın alt kısmıdır. Üzerinde şu parçalar bulunur:
- Kabza: Tabancayı kavramaya, elle tutmaya yarayan bölüm
- Tetik ve tetik manivelası
- Horoz (ve horoz yayı)
- Çıkarıcı: Boş kovanı silahın dışına fırlatır
- Sürgü tutucusu: Şarjör bitince sürgüyü geride tutar
- Şarjör mandalı
Şarjör
Fişeklerin konduğu ve yay yardımıyla sırayla yukarı itildiği hazinedir. Parçaları:
- Şarjör tüpü (gövdesi)
- Şarjör yayı
- Gerdel: Fişeklerin altında bulunan ve yayın itmesiyle fişekleri yukarı iten parça
- Şarjör tabanı (dip kapağı)
Ateşleme Tertibatının Çalışması
Yarı otomatik, horozlu bir tabancada ateşleme şu sırayla gerçekleşir:
Tetik → Tetik manivelası → Horoz → İğne → Kapsül
Tetiğe basılınca tetik manivelası horozu serbest bırakır, horoz iğneye vurur, iğne kapsüle çarpar, kapsül ateş alır, barut yanar ve oluşan gaz basıncı çekirdeği namludan dışarı atar.
Emniyet Sistemleri
Tabancalarda kazayla atışı önleyen emniyet sistemleri bulunur:
- Emniyet mandalı
- Kabza emniyeti (kabza tam kavranmadan atış yapılmaz)
- Şarjör emniyeti (şarjör takılı değilken atış yapılmaz)
- Bazı modellerde iğne emniyeti ve tetik emniyeti
Emniyet sistemleri ne olursa olsun, en önemli emniyet atıcının dikkatidir.
Makineli Tabanca (MP-5)
MP-5 gibi makineli tabancalarda atış seçici mandal ile emniyet, tekli atış ve seri atış konumları seçilir. Kurma kolu silahı doldurmak için kullanılır; atış sırasında sürgüyle birlikte hareket etmez.
Tabancanın Sökülüp Takılması
Sökme ve takma işlemi, silahın kullanma kılavuzundaki sıraya göre yapılır. Genel kurallar:
- İşleme başlamadan önce şarjör çıkarılır, sürgü geriye çekilip fişek yatağının boş olduğu kontrol edilir.
- Parçalar temiz bir yüzeye, söküldükleri sırayla dizilir.
- Zor sökülen parçalar çekiç ve tornavida ile zorlanmaz.
- Takma işlemi sökmenin tersi sırayla yapılır.
- Takma bittiğinde silahın çalışıp çalışmadığı (fonksiyon kontrolü) boş olarak kontrol edilir.
Özet
- Ana parçalar: sürgü, namlu, yerine getiren yay, gövde, şarjör.
- Sürgü üzerinde: gez, arpacık, iğne, tırnak. Gövde üzerinde: kabza, tetik, horoz, çıkarıcı.
- Şarjör: tüp, yay, gerdel, taban. Gerdel şarjördedir.
- Ateşleme: tetik → manivela → horoz → iğne → kapsül.
- Yerine getiren yay sürgünün ileri gelmesini sağlar.
- Emniyetler: mandal, kabza, şarjör emniyeti.