Yangın Güvenliği ve Tabii Afetler

Afetler ve Gaz Kaçakları

Afet kavramı ve türleri, afet yönetimi, deprem, gaz kaçaklarında yapılacaklar, acil numaralar ve görevlinin yangındaki görevleri.

  • 3 dk okuma

Afet Kavramı

Afet; doğa, insan veya teknoloji kaynaklı olup toplumun tamamını veya bir kesimini etkileyen, normal hayatı durduran, ekonomik, fiziksel ve sosyal kayıplar doğuran olaylardır.

  • Doğal afetler: Deprem, sel, heyelan, çığ, fırtına, kuraklık, orman yangını
  • İnsan / teknoloji kaynaklı afetler: Endüstriyel kazalar, kimyasal sızıntılar, büyük yangınlar, terör

"Yanma" bir afet değil, kimyasal bir olaydır.

Bazı Doğal Afetler

  • Sel: Suların yükselerek veya başka yerden gelerek, genellikle kuru olan alanları kaplamasıdır.
  • Çığ: Dağlık ve eğimli arazilerde, vadi yamaçlarında birikmiş kar kütlesinin kendiliğinden veya bir etkiyle aşağı kaymasıdır.
  • Heyelan: Toprak ve kaya kütlesinin eğim yönünde aşağı kaymasıdır.
  • Deprem: Yer kabuğundaki kırılmalar nedeniyle oluşan sarsıntılardır.

Afet Yönetimi Aşamaları

  1. Zarar azaltma: Riskleri önceden azaltmak (sağlam bina, imar düzeni)
  2. Hazırlık: Afet öncesi, etkin müdahale için yapılan her türlü çalışma (plan, eğitim, tatbikat, malzeme)
  3. Müdahale: Afet sırasında ve hemen sonrasında arama-kurtarma, ilk yardım, tahliye
  4. İyileştirme: Normal hayata dönüş

Deprem Sırasında ve Sonrasında

  • Deprem anında Çök – Kapan – Tutun hareketi yapılır; sağlam bir eşyanın yanına çökülür, baş ve boyun korunur.
  • Merdivenlere ve balkonlara koşulmaz, pencere kenarından uzak durulur.
  • Deprem sonrası binayı terk ederken asansör kesinlikle kullanılmaz.
  • Gaz, elektrik ve su vanaları kapatılır.
  • Hasarlı binalara girilmez; toplanma alanına gidilir.

Gaz Kaçakları

Gazların Özellikleri

  • Doğalgaz (metan) havadan hafiftir; kaçak olduğunda kapalı alanda tavanda birikir.
  • LPG (tüp gaz – propan, bütan) havadan ağırdır; kaçakta yerde, bodrumlarda ve çukurlarda birikir.

Gaz Kaçağından Şüphelenildiğinde

  • Elektrik düğmelerine dokunulmaz, aydınlatma açılıp kapatılmaz, fiş takılıp çıkarılmaz, kapı zili çalınmaz (kıvılcım yangına ve patlamaya neden olabilir).
  • Kibrit, çakmak yakılmaz; sigara içilmez.
  • Gaz vanası kapatılır.
  • Kapı ve pencereler açılarak ortam havalandırılır.
  • Ortamda cep telefonu ile konuşulmaz; dışarı çıkıldıktan sonra haber verilir.
  • 187 Doğalgaz Acil hattı veya 112 aranır.

Önemli Acil Numaralar

  • 112: Acil Çağrı Merkezi (sağlık, itfaiye, polis, jandarma, AFAD)
  • 187: Doğalgaz Acil
  • 114: Ulusal Zehir Danışma Merkezi

Kurum ve Kuruluşlarda Alınacak Yapısal Önlemler

  • Yangın kaçış yolları ve merdivenleri açık ve işaretli tutulur.
  • Yangın kapıları kapalı tutulur, önleri kapatılmaz.
  • Elektrik tesisatı düzenli kontrol edilir.
  • Ateşleyici ve yanıcı malzemeler ayrı ve güvenli yerlerde depolanır; birlikte bulundurulmaz.
  • Yangın algılama ve söndürme sistemleri çalışır durumda tutulur.
  • Acil aydınlatma ve yönlendirme işaretleri bulunur.

Özel Güvenlik Görevlisinin Yangında Görevleri

  • Yangını fark edince alarm verir, 112'yi arar.
  • Yangın küçükse ve güvenliyse ilk müdahaleyi yapar.
  • Tahliyeye yardım eder, kalabalığı panik yaratmadan yönlendirir.
  • Yangın büyük ve tehlikeliyse, kaçış yolu kısıtlıysa kendini tehlikeye atmaz; tahliyeye öncelik verir.
  • İtfaiyenin olay yerine ulaşmasını kolaylaştırır, giriş yollarını açık tutar.
  • İtfaiye geldiğinde bilgi verir; içeride kalan olup olmadığını bildirir.
  • Görev alanındaki yangına yönetmelik kapsamında müdahale eder; görev alanındaki konut ve işyerlerine yangın gibi tabii afetlerde girebilir.

Özet

  • Afet: ekonomik, fiziksel ve sosyal kayıp doğuran olay. Hazırlık afet öncesi yapılır.
  • Deprem anında Çök – Kapan – Tutun; asansör kullanılmaz.
  • Doğalgaz hafif → tavanda, LPG ağır → yerde birikir.
  • Gaz kaçağında elektrik düğmesine ve fişe dokunulmaz; vana kapatılır, 187 veya 112 aranır.
Konuyu bitirdin mi? İşaretle; ilerlemen kaydedilsin.