Müdahale Taktiği ve Düzenler
Toplumsal olaylarda taktik, belirlenen bir amaca ulaşmak için güvenlik görevlilerinin kullandığı yöntem ve hareketlerdir. Müdahaleye ilişkin karar ve yönetim genel kolluk amirine aittir; özel güvenlik görevlileri kendi görev alanlarında ve genel kolluğun talimatıyla hareket eder.
Başlıca Düzenler
- Hat düzeni: Görevlilerin yan yana dizilerek bir hat oluşturmasıdır. Kalabalığın ilerlemesini durdurmak, belirli bir alana (örneğin bir binanın girişine) girişini engellemek ve kalabalığı geriye itmek için kullanılır.
- Kama düzeni: Görevlilerin V (kama) şeklinde dizilmesidir. Topluluk veya kalabalığı bölmek, parçalamak ve ayrılan kısımları yanlara doğru itmek için kullanılır.
- Sahne koruma düzeni: Konser ve benzeri etkinliklerde, seyircilerin sahneye yaklaşmasını ve sahneye çıkmasını engellemek için sahnenin önünde oluşturulan düzendir.
- Çember (halka) düzeni: Bir kişi veya noktayı her yönden korumak için görevlilerin etrafında çember oluşturmasıdır.
Temel Duruş
Görevlinin saldırıya karşı hem dengede hem de hazır olduğu duruştur:
- Ayaklar omuz genişliğinde açık, biri biraz önde
- Dizler hafif bükülü, ağırlık iki ayağa eşit dağılmış
- Eller önde ve görünür, savunmaya hazır
- Karşıdaki kişiyle güvenli mesafe korunur; kişinin bir hamlesine tepki verebilecek kadar zaman ve mesafe bırakılır.
Cop Kullanımı
Cop, maddi güç unsurudur ve yalnızca zor kullanma şartları oluştuğunda, orantılı olarak kullanılır. Kanunsuz bir yürüyüşe müdahalede veya saldırı karşısında görevlinin kullanabileceği maddi güç aracı coptur. Silah, zor kullanmanın son aşamasıdır.
Vuruş Bölgeleri
- Cop öncelikle kaslı bölgelere kullanılır: kalça dış kası, kol ve bacakların dış kısımları, el ve kol bölgeleri (elindeki sopa veya bıçağı düşürmek için).
- Saldırganı uzaklaştırmak için cop itme amacıyla karın ve göğüs hizasına kullanılabilir.
- Baş, boyun, omurga gibi hayati bölgelere vurulmaz; bu bölgelere vuruş ağır yaralanma ve ölüme yol açabilir.
Göz Yaşartıcı Gaz
Göz yaşartıcı gaz, toplumsal olaylarda genel kolluk tarafından kullanılan bir araçtır. Özel güvenlik görevlisi ancak komisyon tarafından izin verilen teçhizatı kullanabilir.
- Etkileri: Gözlerde yanma ve yaşarma, öksürük, boğazda ve ciltte yanma, nefes almada güçlük. Etkisi genellikle geçicidir; temiz havada kısa sürede azalır. "Etkisinin en az 24 saat sürmesi" doğru değildir.
- Yayılma şekilleri: Duman, toz ve sprey (aerosol) şeklinde yayılır.
- Etkilenen kişi temiz havaya çıkarılır, göz ovuşturulmaz, rüzgâra karşı durulur, kontakt lens çıkarılır, göz bol suyla yıkanabilir.
Kişi ve Gruplarla Diyalog
Bir kişi veya grupla diyaloğa geçerken:
- Görevliler yalnız gitmez; en az iki kişi olunur, biri konuşur diğeri çevreyi izler.
- Sakin ve saygılı konuşulur, karşı tarafın talebi dinlenir.
- Verilemeyecek sözler verilmez.
- Görüşme sırasında güvenli mesafe korunur.
Özel Güvenlik Görevlisi İçin Hatırlatma
Kalabalığa müdahalede ölçü 5188 sayılı Kanun'dur: Yetkiler sadece görev alanında ve görev süresinde kullanılır. Zor kullanma; zorunluluk, orantılılık ve kanunilik şartlarına bağlıdır ve sırası bedeni kuvvet → maddi güç → silahtır. Zor kullanmada amaç karşıdakini cezalandırmak değil, etkisiz hâle getirmektir.
Özet
- Hat düzeni: ilerlemeyi durdurur, alanı kapatır. Kama düzeni: kalabalığı böler.
- Sahne koruma düzeni: konserlerde sahneyi korur.
- Cop maddi güçtür; kaslı bölgelere kullanılır, baş-boyun-omurgaya vurulmaz.
- Göz yaşartıcı gazın etkisi geçicidir; etkilenen temiz havaya çıkarılır.
- Diyaloğa en az iki kişi gidilir.