Panik
Panik, gerçek veya hayali bir tehlike karşısında insanların mantıklı düşünme yeteneğini kaybederek kontrolsüz biçimde kaçışmasıdır. Panikte izdiham, ezilme ve düşme sonucu ölüm ve yaralanmalar olabilir.
Paniğin Nedenleri
- Tehlikenin var olduğunun düşünülmesi (yangın alarmı, patlama sesi, "bomba var" söylentisi)
- Kaçış yollarının az olması veya kapalı olması
- Doğru bilgi eksikliği, söylentiler
- Kalabalığın yoğunluğu
- Liderlik ve yönlendirme eksikliği
"Kaçma yollarının çok sayıda olması" panik nedeni değildir.
Panikte kalabalık rastgele yönlere dağılır, bireysel kontrol azalır ve insanlar birbirini ezebilir.
Panikte Görevlinin Yapacakları
- Sakin ve kararlı davranır; kendisi paniğe kapılmaz.
- Kalabalığı doğru bilgilendirir; anons ve megafonla açık, kısa talimatlar verir.
- İnsanları en yakın ve güvenli çıkışlara yönlendirir.
- Çıkışların açık olmasını sağlar; asansör kullandırmaz.
- Yaşlı, çocuk, engelli ve düşenlere yardım eder.
Toplumsal Olaylar
Toplumsal olaylar, otoriteye, mülkiyete veya insanlara karşı şiddetli bir tepki olarak ortaya çıkan, kamu düzenini bozan toplu eylemlerdir.
Toplumsal Olaylarda Rol Alanlar
- Lider: Grubu yönlendirir; eylemlerinin haklı yönlerini göstererek üyeleri inandırmaya çalışır.
- Provokatör: Kalabalık içinde, eylemin nasıl başlatılacağını ve hangi söylentilerin yayılacağını belirleyen, kışkırtıcı söylemler kullanan, çoğu zaman yüzünü kapatan kişilerdir.
- Ajan provokatör: Genellikle karşıt görüşlü bir topluluğun veya göstericilerin arasına karışarak olayları kışkırtan kişidir.
- Atılganlar ve izleyiciler
2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu
Barışçıl toplantı ve gösteri yürüyüşü Anayasa ile güvence altındaki bir haktır ve 2911 sayılı Kanun'la düzenlenir. Spor faaliyetleri ile bilimsel, ticari, kültürel ve dini amaçlı toplantılar bu Kanun'un kapsamı dışındadır.
Kanunsuz toplantı ve gösteri yürüyüşlerine müdahale genel kolluğun görevidir. Özel güvenlik görevlisi kendi görev alanında meydana gelen olaylarda genel kolluğa haber verir, olayın büyümemesi için gerekli tedbirleri alır ve genel kolluk amirinin talimatlarına uyar.
Toplumsal Olaylarda Özel Güvenlik Görevlisinin Davranışı
Yapılması Gerekenler
- Soğukkanlı davranarak ortamı sakinleştirmek
- Durumu derhal genel kolluğa bildirmek
- Görev alanındaki kişi ve tesislerin güvenliğini sağlamak
- Taraf tutmamak, kalabalıkla tartışmaya girmemek
- Gerekirse kalabalığı dağıtmak yerine yönlendirmek
Yapılmaması Gerekenler
- Grubu tahrik etmek, alay etmek, hakaret etmek
- Kuvvet gösterisi ile meydan okumak ve düello havasına girmek
- Önyargılı yaklaşmak
- Kalabalık içinde en çok ses çıkaran kişi olmak; bağırarak emir vermek
- Kalabalığa tek başına dalmak
Kalabalık Yönetimi
İyi bir kalabalık yönetimi için:
- Etkinlik öncesi planlama, giriş-çıkış noktaları ve kaçış yollarının belirlenmesi
- Kalabalığın kapasiteyi aşmaması
- Bariyerlerle akışın düzenlenmesi
- Görevlilerin görünür ve iletişim hâlinde olması
- Topluluğun sürekli bilgilendirilmesi
Özet
- Paniğin temel nedeni tehlikenin var olduğunun düşünülmesi; az sayıda kaçış yolu paniği artırır.
- Panikte görevli sakin kalır, doğru bilgi verir, yönlendirir.
- Provokatör kışkırtır, söylenti yayar, çoğu zaman yüzünü kapatır; ajan provokatör karşıt grubun içine karışır.
- 2911 sayılı Kanun spor, bilimsel, ticari ve dini toplantıları kapsamaz.
- Görevli tahrik etmez, meydan okumaz, genel kolluğa haber verir.